Фишори Русия болои Тоҷикистон дар нишасти Самарқанд?

Дар нишасти вазирони корҳои хориҷии кишварҳои ҳамсояи Афғонистон, ки бо “ташаббус”-и Русия дар Самарқанд баргузор шудаистодааст, Кремлин Душанберо “маҷбур” карда, ки бо Толибон забон ёбад?

Субҳи рӯзи 13-уми апрели соли 2023 чаҳорумин нишасти вазирони корҳои хориҷии кишварҳои ҳамсояи Афғонистон бар иловаи Русия дар шаҳри Самарқанд ба кори худ оғоз кард.

Дар ин нишасти минтақавӣ, ки ба назар мерасад, дар раъси он Кремлин қарор дорад, вазири корҳои хориҷии Русия Сергей Лавров ҳамроҳ бо ҳамтои узбекистониаш дар садри маҷлис қарор доранд.

Пеш аз ин гуфта мешуд, вақте Узбекистон аз Созмони Милали Муттаҳид хост, ки таҳримҳои сафар алайҳи Амирхон Муттақиро муқаттан бардорад, Тоҷикистон яке аз кишварҳое буда, ки ба ин пешниҳод эътироз кардааст. Аммо ҷолиб, он ки ҳайати тадорукот, ки тибқи протоколҳо ҷойи нишасти иштироккунандаҳоро муайян мекунанд, вазири корҳои хориҷии Толибонро паҳлӯи вазири корҳои хориҷии Тоҷикистон шинонданд.

Мизе, ки вазирони корҳои хориҷии кишварҳои ҳаштгона дар атрофи он ҷамъ шуда, масоили Афғонистонро баррасӣ мекунанд, мудаввар аст ва Сироҷиддин Муҳриддин, вазири корҳои хориҷии Тоҷикистонро дар паҳлӯи Амирхон Муттақӣ, сарпарасти Вазорати корҳои хориҷии Афғонистон ҷо додаанд, то тез-тез чеҳраи якдигарро дида, “унс” бигиранд.

Аз як сӯ дар дигар аксу наворҳое, ки дар бораи истиқбол аз Амирхон Муттақӣ, дидору мулоқотҳо, нишастҳои дуҷониба ва чандҷонибаи вай дар Узбекистон бо ҳамтоёнаш нашр шуда, дида мешавад, ки сарпарасти Вазорати корҳои хориҷии Иморати исломии Афғонистон бо дили пур ва эътимод ба ваъдаҳои кишварҳои ҳамсояи Афғонистон дар он нишаст иштирок кардааст.

Аммо аз сӯи дигар низ бармало мушҳида мешавад Сироҷиддин Муҳриддин, вазири корҳои хориҷии Тоҷикистон аз ин қарори ташкилкунундаҳои ин нишаст, ки ӯро дар паҳлуи ҳамтои толибаш қарор доданд, роҳат нест, вале бо чеҳраи гирифта ва маҷбур ин қарори тартибдиҳандагони пртоколи расмиро таҳаммул мекунад. Вай хеле бечора менамояд, ки на тавониста маҷлисро тарк кунад ва на иҷозат дошта, эътироз карда бигӯяд, ки ҷои вазири корҳои хориҷии Толибони террористро аз паҳлуи вай дуртар кунанд.

Тоҷикистон таҳрики Толибонро, ки Амирхон Муттақӣ сарпарасти Вазорати корҳои хориҷии ҳукумати муввақати онҳост, як созмони террористӣ медонад ва тибқи муқаррароти қонунгузориҳои амалкунанда, ҳар навъ доду гирифти шаҳрвандон бо созмонҳои террористӣ пайгарди қонуниеро дар пай дорад. Аммо дар ҳоли ҳозир худи ҳукумат ҳар тавре хоста бо ҳокимони феълии Афғонистон, ки Толибон мебошанд, равобити худро тавсеа бахшидааст.

Инчунин эҳтимол меравад, пас аз таҳвили Консулгарии Афғонистон дар шаҳри Хоруғ ба дасти Толибон, ки моҳе пеш сурат гирифт ва баёнгари беҳтар шудани равобити ҳар ду кишвар буд, дар ҳамин нишасти Самарқанд низ Амирхон Муттақӣ бо Сироҷиддин Муҳриддин мулоқот карда, дар бораи тавсеаи ҳамкориҳои ояндаашон гуфтугӯ карданд.

Амруллоҳи Низом, махсус барои Azda tv