Муносибатҳои Тоҷикистону Эрон аз нав сард хоҳанд шуд?

Тайи шаш моҳи ахир муносибатҳои кишварҳои Осиёи Марказӣ, аз он ҷумла Тоҷикистон ба Исроил нисбат ба гузашта беҳтар шудааст ва ин амр Эронро нигарон кардааст.

Нигина Амонқулова, сарояндаи машҳури Тоҷикистон рӯзҳои 2 ва 4-уми феврали соли 2023 дар шаҳрҳои Ҳолон ва Рамлаи Исроил ба сурати зинда консерт баргузор мекунад. Ин сарояндаи эстрадаи тоҷик дар ин консертҳои худ таронаҳои тоҷикӣ, эронӣ ва туркӣ месарояд.

Баргузории ин корсертҳои бону Нигина Амонқулова дар Исроил бархе эрониҳоро нороҳат кардааст. Онҳо мегӯянд, ки хати тавлиди паҳподҳои “Абобил”-ро Теҳрон дар Душанбе роҳанзодӣ мекунад, вале тоҷикистониҳо барои исроилиҳо дар Фаластини ишғолӣ консерт медиҳанд.

Ҳамзамон  Мавароуннаҳр-“Маркази мутолиоти Тоҷикистон”, ки мақарраш дар Эрон буда, ахбор ва авзоъи Тоҷикистонро пайгирӣ мекунад, низ ба ин иқдоми Нигина Амонқулова вокуниш нишон додааст.

Маркази мутолиоти Тоҷикистон мегӯяд, “то соли гузашта фаъолиятҳои фарҳангӣ ва иҷтимоии Исроил дар Тоҷикистон бо пӯшиши NGO (ташкилотҳои ҷамъиятӣ)-ҳои амрикоӣ иҷро мешуд, акнун бо сафари 30 ҷавони фаъоли Осиёи Марказӣ ба Фаластини ишғолӣ, давраи ҷадиди нуфузи саҳюнистҳо дар Осиёи Марказӣ оғоз шудааст. Ин консерт сароғози ин гуна фаъолиятҳо хоҳад буд.”

Аз сӯи дигар Эшон Муваҳиддиён, доктори улуми равобити байналмилал ва фаъоли сиёсии Эрон гуфтааст, “Нигина Амонқулова, хонандаи маъруфи Тоҷикистон дар Исроил консерт медиҳад. Нуфузи сиёсӣ ва иқтисодӣ бо нуфузи фарҳангӣ ва донишгоҳҳо оғоз мешавад. Саҳюнистҳо улгӯе, ки дар Боку иҷро кардандро айнан дар Тоҷикистон такрор мекунанд. Саудиҳо дар ин кишвари форсизабон ба шиддат фаъол шуда? Боз газида мешавем?”

Фаъол шудани Исроил дар кишварҳои Осиёи Марказӣ ва бахусус таваҷҷуҳ кардани расонаҳои он кишвар замоне ба Тоҷикистон зиёдтар шуд, ки тобистони соли 2022 Теҳрон эълон кард, ки дар Душанбе корхонаи хатти тавлиди паҳподҳои “Абобил 2”-ро оғоз кардааст.

Ин кор замоне буд, ки муносибатҳои Маскав бо Телавив дар бадтарин шароити худ қарор дошт ва Исроил Русияро дар ҷанг алайҳи Украина натанҳо ҳимоят накард, балки дар баъзе мавридҳо алайҳи Маскав ҳам мавъезгирӣ кард. Кремлин ҳам дар посух ба ин ҳама мавзеъгириҳои мақомоти исроилӣ фаъолиятҳои бархе созмонҳои зери нуфузи Исроилро дар қаламрави Русия маҳдуд ва қисми дигареро ҳам масдуд кард.

Гуфта мешавад, яке аз иллатҳои асосии сард шудани муносибатҳои Теҳрон ва Боку дар он аст, ки Эрони расмӣ Озарбойҷонро барои табдил шудан ба “хилватгоҳи” мақомоти исроилӣ дар пушти марзҳои худ медонад ва ба ҳамин сабаб вақте байни Озарбойҷону Арманистон ҷанг шуд, аз Арманистон ҳимоят кард.

Ин дар ҳолест, ки аксари сокинони Озарбойҷон ҳамфарҳанг, ҳамзабон бо хеле аз эрониҳо ва ҳаммазҳаб бо сарони қудрат дар Эрон мебошанд, вале бо ин вуҷуд вақте пойи Исроил дар ин васат пайдо шуд, Теҳрони расмӣ дар сахттарин шароит, замони ҷангҳои Озарбойҷону Арманистон аз Ереван ҳимоят кард, на аз Боку.

Акнун ки муносибатҳои кишварҳои Осиёи Марказӣ, бахусус Тоҷикистон, ки бо Исроил дар ҳоли гарм шудан аст, ҳарчанд Эрон расман ба ин равандҳо вокуниш накарда бошад ҳам, вале ин сару садоҳое, ки Теҳрон ба сурати ғайрирасмӣ ба роҳ андохтааст, сигналҳои ҷиддӣ мебошанд ва ба ҳамин баҳона Эрон ҳар лаҳза метавонад 180% дараҷа тағйири мавзеъ намуда, ба Тоҷикистон пушт кунад ва суол ҳам ин аст, ки гармтар шудани рабитаҳои Душанбеву Телавив муносибатҳои Тоҷикистону Эронро аз нав сард хоҳанд кард?

Амруллоҳи Низом, махсус барои Azda tv